Ga naar de hoofdinhoud Ga naar de zoekopdracht Ga naar de hoofdnavigatie
Menu
Belangrijk Cybersecurity Score: 7/10

Beieren meldt forse toename cyberaanvallen uit Rusland, China en Noord-Korea

Beierse regering waarschuwt voor groeiende hybride dreiging door spionage en cyberaanvallen. Politie registreerde in 2023 bijna 50.000 gevallen van cybercriminaliteit.

Wat is er gebeurd?

De Beierse deelstaatregering heeft een duidelijke toename gemeld van politiek gemotiveerde cyberaanvallen uit Rusland, China en Noord-Korea. Bij de presentatie van het jaarlijkse rapport over cybersecurity verklaarde minister van Binnenlandse Zaken Joachim Herrmann (CSU) in München dat deze drie staten duidelijk de belangrijkste veroorzakers van dergelijke aanvallen zijn. De hybride dreiging door spionage, sabotage, desinformatie en cyberaanvallen heeft volgens Herrmann „een ongekend niveau" bereikt.

Buitenlandse inlichtingendiensten streven daarmee meerdere doelen na: informatievergaring, beïnvloeding en sabotage. Tegelijkertijd registreerde de Beierse politie vorig jaar in totaal 49.468 gevallen van cybercriminaliteit – een stijging van 1,7 procent ten opzichte van het voorgaande jaar.

De details

Het spectrum van geregistreerde strafbare feiten loopt uiteen van online fraude, afpersing en datadiefstal tot de politiek gemotiveerde aanvallen van buitenlandse inlichtingendiensten. Autoriteiten en particuliere cybersecuritybedrijven gaan er gezamenlijk van uit dat het dark number hoog is – veel incidenten worden dus waarschijnlijk niet eens aangegeven.

Minister van Financiën Albert Füracker (CSU) vulde de cijfers aan vanuit technisch perspectief: het Landesamt für Sicherheit in der Informationstechnik heeft vorig jaar ongeveer 6000 „veiligheidsrelevante incidenten" afgehandeld. Het ging daarbij om instanties van de deelstaat, gemeenten en exploitanten van kritieke infrastructuur. Dat komt overeen met een stijging van tien procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Füracker benadrukte bovendien de veranderde aard van de aanvallen: „De aanvallen zijn merkbaar sneller en complexer geworden."

Een centraal probleem blijft de strafvervolging. Hoeveel verdachten uiteindelijk worden geïdentificeerd en veroordeeld, is volgens het rapport nauwelijks te achterhalen. Sinds 2015 houdt een centraal meldpunt cybercrime bij het Openbaar Ministerie in Bamberg zich bezig met de grotere zaken. De strafrechtspleging houdt daarnaast geen aparte statistiek bij over cybercriminaliteit – aanvallen vanuit het internet worden in plaats daarvan toegewezen aan het betreffende delict, zoals fraude of afpersing, zonder onderscheid tussen online- en klassieke daders. Volgens het cybersecurityrapport bevindt 72 procent van de daders zich in het buitenland.

Duiding

De gepresenteerde cijfers tonen twee parallelle ontwikkelingen: enerzijds neemt de klassieke cybercriminaliteit met economische achtergrond – fraude, afpersing, datadiefstal – gestaag toe. Anderzijds verscherpt de dreiging zich door staatsgestuurde aanvallen uit Rusland, China en Noord-Korea, die gericht zijn op overheidsinstanties, kritieke infrastructuur en bedrijven. Deze vermenging van klassieke criminaliteit en geopolitiek gemotiveerde spionage en sabotage maakt de situatie complexer voor veiligheidsverantwoordelijken.

Minister van Justitie Georg Eisenreich (CSU) wees op de internationale dimensie van het probleem: aangezien een groot deel van de daders zich in het buitenland bevindt, is nauwe samenwerking met partners zoals Interpol, Eurojust, Europol en andere inlichtingendiensten onmisbaar. Nationale rechtshandhaving loopt bij grensoverschrijdende cybercriminaliteit al snel tegen haar grenzen aan.

Voor exploitanten van kritieke infrastructuur en overheidsinstanties betekent de gemelde stijging van tien procent bij veiligheidsrelevante incidenten dat het aanvalsoppervlak en de aanvalssnelheid verder toenemen. Hoewel het rapport zich primair richt op digitale aanvallen, laat de ontwikkeling zien hoe belangrijk een integrale veiligheidsaanpak is, waarbij fysieke en digitale beschermingsmaatregelen met elkaar worden verweven – bijvoorbeeld als het gaat om de beveiliging van gevoelige serverruimtes, toegangscontrole tot IT-infrastructuur of het beveiligen van overdrachtspunten zoals een Wardhub in netwerken van beveiligingssystemen.

Praktijktips

  • Bedrijven en overheidsinstanties zouden, gezien de toenemende complexiteit en snelheid van de aanvallen, hun incident-responseprocessen regelmatig moeten controleren en testen.
  • Aangezien het dark number bij cybercriminaliteit hoog is, is het aan te raden incidenten consequent te melden bij de bevoegde instanties, om een realistischer beeld van de situatie mogelijk te maken en onderzoeken te ondersteunen.
  • Gezien het hoge aandeel buitenlandse daders zouden organisaties preventieve technische maatregelen moeten prioriteren, aangezien strafvervolging achteraf vaak maar beperkt mogelijk is.
  • Kritieke infrastructuur en gemeenten zouden de gemelde toename van veiligheidsrelevante incidenten moeten aangrijpen om bestaande beschermingsconcepten te herzien – ook op het gebied van fysieke beveiliging, zoals toegangscontrole tot serverruimtes of het beveiligen van stortkluis-systemen voor gevoelige gegevensdragers.
  • Nauwe afstemming met nationale en internationale samenwerkingspartners zoals het Landesamt für Sicherheit in der Informationstechnik kan helpen om tijdig actuele dreigingsinformatie te verkrijgen.

Vooruitblik

Minister van Binnenlandse Zaken Herrmann rekent dit jaar niet op een daling van de cybercriminaliteit, maar verwacht eerder een verdere toename. De Beierse deelstaatregering zet daarbij in op een combinatie van versterkte nationale en internationale samenwerking, bijvoorbeeld met Interpol, Eurojust en Europol, evenals de uitbreiding van het centrale meldpunt cybercrime in Bamberg voor bijzonder complexe zaken.

Gezien de stijgende cijfers bij veiligheidsrelevante incidenten en de toenemende professionalisering van de aanvallers zal cybersecurity op politiek niveau naar verwachting verder aan gewicht winnen. Voor overheidsinstanties, gemeenten en exploitanten van kritieke infrastructuur betekent dit dat investeringen in preventie, detectie en reactie op cyberaanvallen naar verwachting verder aan belang zullen winnen – aangevuld met een nauwere verwevenheid met fysieke beveiligingsmaatregelen, om veiligheidsgaten op de raakvlakken tussen de digitale en de fysieke wereld te dichten.